Republika y'u Burundi
République du Burundi
Burundi Cumhuriyeti
|
|
Slogan: "Ubumwe, Ibikorwa, Iterambere" (Kirundi)
"Unité, Travail, Progrès" (French)
"Unity, Work, Progress" 1 |
| Ulusal marÅŸ: Burundi bwacu (Our Burundi) |
|
|
| BaÅŸkent |
Bujumbura
3°30′S, 30°00′E |
| En büyük şehir |
BaÅŸkent |
| Resmî dil(ler) |
Fransızca ve Kirundi |
| Etnik grup(lar) |
{{{ethnic_groups}}} |
| Hükûmet |
Cumhuriyet |
| - Cumhurbaşkanı |
Pierre Nkurunziza |
| Bağımsızlık |
Belçika'dan |
| - İlan |
1 Temmuz 1962 |
| Yüzölçümü |
|
| - Toplam |
27,830 km² (145..) |
| |
10,745 mi² |
| - Sular (%) |
7.8% |
| Nüfus |
|
| - July 2009 yılında |
8,988,091 (89th.) |
| - 2008 sayımına göre |
8,038,618 |
| - YoÄŸunluk |
323.0/km² (45..)
836.5/mi² |
| GSMH
(Satın alma gücü paritesi)
|
2008 tahmini |
| - Toplam |
$3.099 milyon (.) |
| - kişi başına |
$389 (.) |
| GeliÅŸmiÅŸlik Endeksi (2007) |
▲ 0.413 (167..) – low |
| Para birimi |
Burundi frangı (FBu) (BIF) |
| Saat dilimi |
CAT (UTC+2) |
| - Yaz |
not observed (UTC+2) |
| İnternet alan adı |
.bi |
| Telefon kodu |
+257 |
Burundi, Orta Afrika'da, Büyük Göller bölgesinde yer alan küçük bir ülkedir. Tanzanya, Ruanda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti (Zaire) ile komşudur. Tanganika Gölü ile kıyısı vardır.
Nüfusunun %85'i Hutulardan, geri kalanın çoğunluğu Tutsilerden oluşur. Küçük bir kısmı Twa (Pigme) ve birkaç bin Avrupalı ve Güneydoğu Asyalıdır.
Ülkenin adı, komşu ülke Ruanda'da 2004'te dünyanın gözü önünde gerçekleşen etnik savaşlar yüzünden çok duyulmuştur ve bu savaşta 1 milyon kadar insan öldürülmüştür (Büyük çoğunluğu Tutsi, daha az bir kısmı Hutu). Katliamın nedenlerine ilişkin düşüncelerden biri, Hutuların Bantu kökenli, Tutsilerin ise Hami ırktan olduğunun kabul edilmesi ve bu farklılığın bir etnik nefret sebebi yapılmasıdır. Ülkede dinî inanç oranı: Hıristiyan %67 (Roma Katolikleri %62, Protestanlar %5), yerel inançlar %23, Müslüman %10'dur.
Tarihi
Hutu ve Tutsi kabileleri Savaşı
Hem Hutular, hem de Tutsiler Kirundi denilen ortak bir dili kullanmaktadır. Ayrıca, fiziksel olarak kimin Hutu kimin Tutsi olduğunu tespit etmek güçtür. Bununla birlikte, daha eğitimli oldukları iddia edilen Tutsilerin nufusun ancak %15'ini oluşturmalarına rağmen geçmişte ülke yöteniminde ve askeri yapı içerisinde daha fazla söz sahibi olmalarından kaynaklanmıştır. krallık yönetiminde Cumhuriyete geçişte nufusun çoğunluğu Hutu olması nedeniyle seçilen Hutu kökenli Cumhurbaşkanı etkin ve zengin olan Tutsi ler tarafından kabullenilememiş ve süikastle öldürülmüştür. Ondan sonra gelen cumhurbaşkanı da (Tutsi kökeninden) Hutular tarafından öldürülünce iki kabile arasındaki gerilim artmış ve iki taraftan da toplu kıyımlar meydana gelmiştir.
CoÄŸrafya
Orta Afrika'da, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin doğusunda yer almaktadır.Demokratik Kongo Cumhuriyeti 233 km, Rvanda 290 km, Tanzanya 451 km boyunca kara sınırı bulunmaktadır.ÜlkedeEkvator iklimi etkili olmaktadır.Tepelik ve dağlık araziye sahiptir, doğuya gidildikçe dağların yerini yaylalara bıraktığı görülmektedir.En yüksek noktası: Heha Dağı 2,670 m'dir.Nikel, uranyum, nadir oksitler, bataklık kömürü, kobalt, bakır, platin, vanadyum gibi doğal kaynaklar bulunmaktadır.Ülkede etkili olan iki büyük coğrafi olay seller ve kuraklıktır.
Siyasî Yapısı ve Kamu Yönetimi
Ülke anayasası çok kazuistik bir yöntemle hazırlanmıştır. Burundi de mevcut kabile savaşları nedeniyle kamu yönetimi ve siyasi yapıda kabilelerin ne kadar yer alacağı anayasada belirtilmiştir. Anayasaya göre cumhurbaşkan yardımcılarından biri Hutu kabilesinden digeri ise Tutsi kabilesinden olmak zorundadır. Kamu yönetiminin ise %60 ını Hutu lar %40 ise Tutsilerin oluşturacağı anayasada yer almaktadır.
Parlementoları
Genel seçim esaslarına göre seçilen milletvekillerinin oluşturduğu parlemento ile bölgeleri ve oranlarına göre Hutu ve Tutsileri temsil eden bir senetoları bulunmaktadır.
BINUB
Birleşmiş milletler entegre burosu olarak çevrilen BINUB burundide iç savaştan sonra demokraiye geçisi gözlemleyen bir BM barışı koruma misyonudur. Değişik ülkelerin polis asker ve gönüllülerinden oluğan BINUB da Türkiyeden bir Polis amiri de güvenlik konularında danışman olarak gorev yapmaktadır.
Ekonomi
Ekonomiye genel bakış: Burundi kara ile çevrili, zayıf imalat sektörü ve fakir kaynakları olan bir ülkedir. Nüfusun büyük bölümü tarımla uğraşır. Ekonomik iyileşmenin dayanağı dış kazancın %80'ini oluşturan kahvedir. Ekim 1993'ten beri, belki 250.00 kişinin ölümü ve 800.000 inin yurdundan edilmesiyle sonuçlanan etnik kökenli büyük şiddetten dolayı ulus büyük acılar çekmiştir. Yiyecek, ilaç ve elektrik stokları yetersiz kalmıştır.
Dieser Artikel basiert auf dem Artikel Burundi
aus der freien Enzyklopädie Wikipedia und steht unter
der "Creative Commons Attribution/Share-Alike"-Lizenz.
In der Wikipedia ist eine Liste der Autoren verfügbar.
|