Republika y'u Burundi République du Burundi
(Details) (Details)
Basisgegevens
Officiële landstaal	Kirundi, Frans
Hoofdstad	Bujumbura
Regeringsvorm	Republiek
Religie	Christelijk 67%, Natuurgodsdiensten 23%, moslim 10%
Oppervlakte	27.834 km² [1] (7,8% water)
Inwoners	5.139.073 (1990)[2] 8.988.091 (2009)[3] (322,9/km² (2009))
Overige
Volkslied	Burundi bwacu
Munteenheid	Burundese frank (BIF)
UTC	+2
Web | Code | Tel.	.bi | BDI | 257
Voorgaande staten
←  1962 (Onafhankelijk van België)
Topografie
Portaal    Landen & Volken

Burundi (ook wel: Boeroendi) is een land in Afrika en grenst aan Congo-Kinshasa, Rwanda en Tanzania. Tussen 1993 en 1999 heeft het etnische geweld tussen de Hutu en Tutsi stammen honderdduizenden vluchtelingen veroorzaakt en ten minste 250.000 doden. Hoewel veel vluchtelingen teruggekomen zijn uit de omringende landen heeft het aanhoudende geweld veel anderen juist alsnog doen vluchten.

Geschiedenis

Protohistorie

De Urewe-cultuur is een fase van de Vroege IJzertijd in het gebied rond het Victoriameer, namelijk Kivu in Congo-Kinshasa, Rwanda, Burundi, Uganda, het noordwesten van Tanzania en het zuidwesten van Kenia.

Na de onafhankelijkheid

Op 1 juli 1962 werd Burundi als onderdeel van Ruanda-Urundi onafhankelijk van België. Het land werd een onafhankelijk koninkrijk onder de naam Koninkrijk Burundi, met Tutsi-koning (Mwami) Mambutsa IV als staatshoofd. De koning bleek bereid enige staatkundige hervormingen door te voeren waardoor het land een enigszins democratisch karakter kreeg. Diens zoon, Ntare V, pleegde in september 1966 een coup en zette zijn vader af, liet zichzelf tot koning uitroepen en herstelde de absolute monarchie. Dit leidde tot de coup van 28 november 1966 toen staatssecretaris van Defensie, Michel Micombero, een Tutsi-leider, de macht overnam. Micombero riep de Republiek Burundi uit en werd als president geïnstalleerd. Koning Ntare V die op dat moment op staatsbezoek was ging in ballingschap.

Micombero regeerde sindsdien per decreet en liet zich omringen door radicale Tutsi adviseurs. Burundi werd een eenpartijstaat met de UPRONA (Unie voor Nationale Vooruitgang) als enige partij. De spanningen tussen de Tutsi extremisten en Hutu's en Tutsi-monarchisten liepen begin 1972 hoog op. Ex-koning Ntare V keerde in maart 1972 om onduidelijke redenen naar Burundi terug. De koning kreeg toestemming zich in het voormalig koninklijk paleis te vestigen. In april 1972 werd Ntare V in het paleis vermoord, waarschijnlijk in opdracht van de regering. Dit was de druppel die de emmer deed overlopen en in de loop van het jaar vonden er slachtingen plaats tussen Hutu's en Tutsi's en scheidde het gebied Martyazo zich korte tijd van Burundi af. Naar schatting tussen de 50.000 en 100.000 Burundezen kwamen om het leven. Met name Hutu-leiders en Hutu-intellectuelen werden vermoord, ten einde de Hutu's de komende jaren van hun leiders te beroven.

Op 1 november 1976 pleegde generaal Jean Baptiste Bagaza een geweldloze coup waarbij Micombero werd afgezet. Micombero vestigde zich in Somalië. Bagaza, een gematigde Tutsi, schafte de herendiensten die de Hutu's moesten verlenen af en voerde landhervormingen door. Aanvankelijk toonde Bagaza zich een gematigd dictator, doch de mensenrechtensituatie verslechterde ernstig in de jaren tachtig en de etnische spanningen namen toe. De rooms-katholieke Kerk voerde oppositie tegen het bewind en riep op tot democratisering en respect voor de mensenrechten. President Bagaza werd in 1987 op zijn beurt tijdens een coup afgezet.

De nieuwe president, Pierre Buyoya, voerde een beleid van verzoening. Daarnaast vond er een democratiseringsproces plaats. De relaties tussen kerk en staat werden verbeterd en hij hief het zelfgekozen isolement van Burundi op door contacten aan te knopen met het buitenland.

In 1992 schafte Buyoya het eenpartijenstelsel van de UPRONA af en voerde een meerpartijenstelsel in. Bij de verkiezingen van juni 1993 werd Buyoya verslagen door Hutu-kandidaat Melchior Ndadaye (FRODEBU, Front voor Democratie in Burundi). Bij de staatsgreep van 21 oktober 1993 werd deze Hutu-leider vermoord. De coup mislukte en in januari 1994 werd FRODEBU-politicus en Hutu Cyprien Ntaryamira president. Cyprien Ntaryamira kwam samen met de Rwandese president Juvénal Habyarimana in april 1994 bij een vliegtuigongeluk om het leven. Sylvestre Ntibantunganya volgde Ntaryamira als president op. De maatregelen van Ntibantunganya om de positie van de Hutu te versterken leidden tot een opstand van Tutsi's en Hutu-tegenstanders van de president. In 1995 en 1996 woedde er een burgeroorlog.

Op 25 juli 1996 greep het leger de macht en Pierre Buyoya werd opnieuw president. De Hutu Pascal Firmin Ndimira werd premier. Buyoya probeerde de vrede te herstellen, wat hem slechts ten dele lukte. Eind 1996 vonden er weer slachtingen plaats. Bemiddeling leidde er echter toe dat de situatie enigszins verbeterde. In 1998 werd het ambt van premier afgeschaft.

Op 30 april 2003 werd de Hutu Domitien Ndayizeye (FROBEDU) president.

Op 4 juli 2005 werden historische parlementsverkiezingen gehouden.

Op 19 augustus 2005 koos het nieuwe parlement president Pierre Nkurunziza tot president. Op 26 augustus trad hij in functie.

Op 3 juli 2009 werd de eerste homoseksueel opgepakt naar aanleiding van zijn geaardheid, conform de wet anti-homoseksualiteit die eerder in het jaar 2009 homoseksualiteit in Burundi strafbaar stelde.

Zie ook de lijst van staatshoofden van Burundi en het artikel Ruanda-Urundi

Geografie

Satellietkaart van Burundi

• lengte landgrenzen: met Congo-Kinshasa 233 km, met Rwanda 290 km, met Tanzania 451 km
• kustlijn: geen
• laagste punt: Tanganyikameer 772m.
• hoogste punt: Heha 2670 m.

Grote steden

De tien grootste steden van Burundi waren bij de laatste volkstelling van 1990^[4]:

Bestuurlijke indeling

Zie Provincies van Burundi voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Burundi is staatkundig onderverdeeld in zestien provincies.

Bevolking

De grootste etnische groepering zijn de Hutu (85%). Verder bevinden er zich Tutsi- (14%) en Twa-minderheden (1%) in Burundi. ^[5]

Armoede

Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft 68,0% van de bevolking onder de armoedegrens. ^[6]

Staatsinrichting

• staatshoofd: President Pierre Nkurunziza (sinds 26 augustus 2005);
• Vicepresidenten : Yves Sahinguvu (UPRONA), sinds 8 november 2007, en Gabriel Ntisezerana - (sinds 9 februari 2007)
• regeringsleider: de president
• Minister Buitenlandse Zaken en Internationale Samenwerking: Antoinette Batumu-bwira (CNDD-FDD)
• De regering, gevormd op 30 augustus 2005, bevat 20 ministers, waarvan 7 vrouwen
• parlement: Nationale Assemblee (140 zetels, 5jaar) en Senaat (54 zetels)
• bestuurlijke indeling: 16 provincies: Bubanza, Bujumbura, Bururi, Cankuzo, Cibitoke, Gitega, Karuzi, Kayanza, Kirundo, Makamba, Muramvya, Muyinga, Mwaro, Ngozi, Rutana, Ruyigi, zie ook provincies van Burundi
• Partijen: CNDD-FDD (Conseil National pour la défense de la démocratie - Forces pour la défence de la démocratie), FRODEBU (Front voor Democratie in Burundi), UPRONA (Unie voor Nationale Vooruitgang) MSD (mouvement pour la sécurité et la démocratie - deze partij is niet officieel erkend)

Onderwijs

Op de scholen (katholieke scholen en openbare scholen) wordt Kirundi (officiële taal), Frans, soms Engels en Swahili onderwezen.

Zie ook

Wikimedia Commons heeft meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen in de categorie Burundi.

• Lijst van Afrikaanse muzikanten
• Pierre Ngemdamdumwe
• Burundi-tribunaal

Externe link

• Stichting Vrienden van Burundi Diverse ontwikkelingsprojecten in Burundi

3° 40' ZB, 29° 49' O